|

CHÚA
NHẬT II THƯỜNG NIÊN NĂM B (15.01.2012)
[1 Sm 3,3b-10.19; 1 Cr 1, 6-15.17-20; Ga 1, 35-42]
1
- Bối cảnh đánh dấu khởi đầu
sứ mạng của Chúa Giêsu
Yếu tố tâm
điểm của đoạn Phúc Âm hôm nay là việc
kêu gọi các môn đệ đầu tiên.
Ngoài ra tiến tŕnh xảy ra bên ngoài của biến
cố, thánh Gioan tác giả Phúc Âm muốn nói lên cho
chúng ta thể thức để đích thực
trở thành người môn đệ Chúa Kitô. Ngoài
ra diễn biến bên ngoài của biến cố kêu
gọi các môn đệ đầu tiên, sứ điệp
mà thánh Gioan muốn gởi đến c̣n quan trọng
hơn nữa đối với bất cứ ai muôn
đi theo, làm môn đệ Chúa Giêsu.
Ch́a khoá để
đọc hiểu được đoạn Phúc Âm,
được thể hiện trong các động
từ "t́m kiếm, gặp được, đi
theo, ở lại". Đó là những động
từ nói lên thái độ căn bản t́m kiếm
và sẵn sàng của người môn đệ:
- "liền
đi theo Chúa Giê-su"
(Ga 1, 37),
- "các
anh t́m ǵ vậy?" (id,
38),
- "hăy
đến mà xem" (id,
39);
Ngoài ra thánh Gioan
cũng muốn gởi đến cho tất cả nói
lên phần thưởng của những ai quyết
định đi theo Chúa: "Chúng tôi đă
được gặp Đấng Cứu Thế - Mêsia”
(Ga 1,41). Động tác của con ngươi
tiến đến Thiên Chúa, một ḿnh ḿnh, không có
khả năng để đạt được
mục đích và đạt được đối
tượng của việc t́m kiếm nầy. Điều
vừa kể chỉ có thể thực hiện
được, chính v́ Thiên Chúa đi vào đời
sống con người và từ trong nội tâm Thiên
Chúa thúc đẩy để con người hành động.
Yếu tố vừa kể được thánh Gioan tác
giả Phúc Âm đặt vào bối cảnh qua vai tṛ
của Chúa Giêsu trong các diễn biến:
- Chúa Giê-su được Thánh Gioan Tẩy Giả
giới thiệu là "Chiên Thiên Chúa", nói
lên phẩm chất cứu thế của Chúa Giê-su,
khiến cho các môn đệ phấn khởi nức ḷng,
làm cho các ông bị lôi cuốn: "Đây là Chiên
Thiên Chúa" (Ga 1, 36);
- Kế đến cái nh́n của Chúa Giê-su là cái nh́n
của Thiên Chúa ḍ xét, đo lường tâm nảo
con người;
* "Lạy Thiên Chúa các đạo binh, Đấng
ḍ xét người công chính, Đấng thấu
suốt tâm can, con sẽ thấy Ngài trị tội chúng
đích đáng, v́ con đă giải bày cơ sự cùng
Ngài " (Ger 20, 12).
* "Ta là Thiên Chúa, Ta ḍ xét ḷng người,
thử thách mọi tâm can. Ta sẽ thưởng
phạt ai nấy, tùy theo cách nó sống và việc nó
làm" (Ger 17, 10).
* "Nhưng lạy Thiên Chúa các đạo binh, Ngài
công minh khi xét xử. Ngai thấu suốt tâm can
từng gang tấc, con thấy Ngài trị tội chúng
thật là đích đáng, v́ con đă giải bài cơ
sự cùng Ngài" (Ger 11,10)
- Và sau cùng nói lên mối tương quan giữa
Chúa Giê-su và các môn đệ tiên khởi: "Chúa
Giê-su quay lại, thấy các ông đi theo ḿnh, th́
hỏi: "Các anh t́m ǵ vậy?". Các ông đáp:
"Thưa Thầy (Rabbi ), Thầy ở đâu?" (Ga
1, 38).
Thánh Gio-an c̣n cho biết rơ các ông đi theo Người
và ở lại với Người trong câu kế
tiếp: "Người bảo các ông: "Hăy
đến mà xem". Các ông đến xem chỗ Người
ở và ở lại với Người này hôm đó.
Lúc đó vào khoản giờ thứ mười" (Ga
1, 39). Cái nh́n của Chúa Giê-su là cái nh́n đầy
uy lực, mà qua cái nh́n đó Người đặt
tên cho ông Si-mon: "Chúa Giê-su nh́n ông Si-mon và nói:
"Anh là Si-mon, con ông Gioan, anh sẽ được
gọi là KêPha (tức là Phêrô) (Ga 1, 42). Đó là
câu nói ban ơn gọi cho Phêrô, mà v́ ơn gọi
đó Phêrô được tuyển chọn.
2 - Thánh tác giả Phúc Âm
diễn tả một động tác ủy thác
Thánh Gioan tác giả Phúc Âm tường
thuật lại giai đoạn kết thúc của
một cuộc sống môn đệ và khai mở
một lịch sử môn đệ khác. Vị sư
phụ cũ chỉ cho các môn đệ ngài vị sư
phụ mới, đó là Chúa Giêsu. "Người
bạn của vị hôn phu", loan báo cho khách
được mời sự hiện diện nhân
vật chính của buổi tiệc tân hôn: "Ai cưới
cô dâu, th́ người ấy là chú rể. C̣n người
bạn của chú rễ đứng đó nghe chàng, th́
vui mừng hớn hở, v́ được nghe
tiếng nói của chàng. Đó là niềm vui của
thầy, niềm vui ấy bây giờ đă trọn
vẹn" (Ga 3, 29).
Đoạn Phúc Âm chúng ta đang suy niệm
diễn tả cho thấy cái nh́n và ghi chép lại
một vài lời của thánh Gioan Tẩy Giả:
"Đây Chiên Thiên Chúa" (Ga 1, 36). Đối
với hai người môn đệ chỉ cần chăm
chú nh́n vào đôi mắt của vị thầy ḿnh,
th́ bị thôi miên và tin vào các lời thầy vừa
thốt ra để khởi đầu một cuộc
hành tŕnh môn đệ khác.
Chúa Giêsu "đi ngang qua" (Ga 1,
36). Chúng ta không biết Người khởi hành
từ đâu, cũng như mục đích đi đến
đâu ngày hôm đó. Chúng ta cũng không có được
một yếu tố nào để xác định nơi
chốn đang xảy ra diễn biến là ở đâu,
chỉ biết được Chúa Giêsu "đi
ngang qua đó". Cách diễn tả tổng quát
đó làm cho chúng ta có cảm tưởng thánh tác
giả Phúc Âm đang có ư nói lên một điều ǵ
đó sâu xa, quan trọng hơn nữa. Có lẽ đó
là cách diễn tả động tác di chuyển
của Chúa Giêsu muốn đi đến và hội
nhập vào đời sống con người, không có
cuộc sống nào Chúa Giêsu không đi vào, không có
một ḍng lịch sử nào Chúa Giêsu không chạm
đến.
Bước đi tế nhị và thầm kín
của Người trong đời sống chúng ta kêu
gọi mỗi người chúng ta đáp ứng
lại bằng tự do, kêu gọi chúng ta hăy tin
cậy phó thác vào Người, vào tiến tŕnh môn
đệ nhiều khi không thiếu những thử thách
gian nan. Hai môn đệ đón nhận lời chỉ
dạy của thánh Gioan Tẩy Giả và thái độ
thinh lặng của Chúa Giêsu, chỉ đi ngang qua mà
không trả lời ǵ cho câu xác nhận "Đây
Chiên Thiên Chúa " của Gioan Tẩy Giả.
3 - Tin cậy và phó thác là động
tác tiên khởi phải có cho lịch sử môn đệ
Hai môn đệ đi theo con người
được thánh Gioan Tẩy Giả chỉ cho,
mặc dầu chưa biết người đó là ai.
Hai ông lặng lẽ đi theo Chúa Giêsu, không hỏi
han, bàn luận ǵ về con đường mà ḿnh
đang bước đi. hai ông đi theo Chúa Giêsu theo
hướng chỉ dẫn mà thánh Gioan Tẩy Giả
đă gieo vào tâm khảm ḿnh, đi theo một
thầy Giêsu đang c̣n thinh lặng và không mấy ai
biết tới.
4 - Câu hỏi của Chúa Giê-su là
động tác thứ hai của đoạn tường
thuật
- "Các anh t́m ǵ vậy?" (Ga 1, 38).
Đây là những tiếng nói đầu tiên
của Chúa Giêsu trong Phúc Âm thánh Gioan. Câu hỏi
vừa kể không phải chỉ là câu hỏi
lịch sự đối với hai người môn
đệ không quen biết đang đi theo Người.
Đây là một tảng đá ném xuống gây sóng gió
trong ḷng biển đời sống, thường
được coi như là yên lặng của mỗi
người chúng ta. Mỗi người chúng ta có muôn
vàn câu trả lời trước một câu hỏi như
vừa kể, và đồng thời chúng ta cũng ư
thức rằng không có câu trả lời nào là
trả lời thoả đáng. Bởi lẽ mỗi người
chúng ta ai cũng đang t́m câu trả lời đó
cho đời sống ḿnh. Câu hỏi của Chúa Giêsu
làm cho hai người môn đệ và cho mọi người
chúng ta bị động chạm đến mức
sinh động ḷng ước muốn của con người.
Ư thức được đời sống chúng ta là
ǵ và chúng ta ao ước ǵ, đó là khởi điểm
để đi đến Thiên Chúa.
5 - Động tác thứ ba
của đoạn tường thuật là một câu
hỏi khác, mà hai môn đệ
trả lời cho Chúa Giê-su: "Thưa Thầy
(Rabbi), Thầy ở đâu?" (Ga 1, 38). Trong câu
hỏi đó đang ẩn chứa một câu khác
rất sâu đậm hơn. Hỏi như vậy, hai
môn đệ xin Chúa Giêsu hăy cho
biết căn tính của Ngài.
Câu trả lời của Chúa Giêsu hàm chứa
những ǵ nền tảng đ̣i buộc của Kitô
giáo: Các anh hăy đến mà
xem (Ga
1, 39) Lời mời gọi là mỗi người
tự ḿnh hăy có được kinh nghiệm
sống. Đời sống Kitô giáo không chấp
nhận đời sống đại diện cho, không
chấp nhận ủy thác cho người khác đại
diện, làm thay thế: không ai có thể sống
Kitô giáo thay cho người khác được: hăy
đến mà xem. Kinh
nghiệm đó là căn nguyên, cội rễ của
những ǵ kế tiếp, là căn nguyên cho sự
hiểu biết về vị thầy đă khiến
cho tác giả Phúc Âm đă phải viết lên một
câu bất hữu trong Lời Tựa của Phúc Âm ngài:
Chúng tôi đă được
nh́n thấy vinh quang của Ngài, vinh quang mà Chúa Cha ban
cho Ngài, là Con Một đầy ân sủng và chân lư
(Ga 1, 14).
Trong buổi xế chiều hôm đó, hai môn
đệ bắt đầu trực giác được
mầu nhiệm Ngôi Lời
đă trở thành người và
Họ đă đến xem
chỗ Ngài ở và ở lại với Ngài ngày hôm
đó. Lúc đó vào khoảng giờ thứ mười
(Ga 1, 39).Động từ
"ở lại" là động từ
tuyệt hảo của Phúc Âm thánh Gioan, được
dùng để diễn tả cuộc sống môn đệ
của những ai theo Chúa. Từ ngữ vừa kể
là từ ngữ chính yếu của chương 15 Phúc
Âm thánh Gioan, trong đó Chúa Giêsu là "cây nho
đích thực", khuyến khích các môn đệ
Ngài hăy "ở lại", hăy gắn
chặt vào Ngài, "ở lại" trong t́nh
yêu của Ngài.
Chúng ta không biết được Chúa Giêsu
đă nói ǵ và làm ǵ trong buổi chiều hôm đó.
Chúng ta chỉ biết được rằng, với kinh
nghiệm mà hai ông có được với Chúa Giêsu,
nảy sinh ra trong con người hai ông ḷng tin chắc
chắn là ḿnh đă gặp được những ǵ
ḿnh đă t́m kiếm. Công cuộc t́m kiếm của
hai ông được coi là kết thúc.
Andrê ra khỏi cuộc hội ngộ đó,
gặp được người anh của ḿnh và tràn
đầy phấn khởi loan báo cho người anh
đó: Chúng tôi đă
gặp được Đấng Cứu Thế (Mê-si-a)
(Ga 1, 41). Điều đó
có nghĩa là cả hai đang đi t́m Đấng
Cứu Thế và cả hai đều có ḷng mong đợi,
ao ước được gặp Ngài. Lời kêu
gọi đối với người anh em của ḿnh
có lẽ không có lợi ích ǵ, nếu không phải chính
Chúa Giêsu đứng ra kêu gọi Simon: Chúa
Giê-su nh́n ông Simon và nói: "Anh là Simon, con ông Gioan,
anh sẽ được gọi là KêPha
(Ga 1, 42). Thánh Gioan dùng
lại thành ngữ "nh́n" (gắn cái nh́n
vào), nhưng lần nầy là cái nh́n của Chúa Giêsu
(so với cái nh́n trước kia là của hai môn
đệ thánh Gioan Tẩy Giả "nh́n và đi
theo Người". Chúa Giêsu "nh́n"
v́ Ngài biết trong thâm tâm của đối tượng
Ngài đang "nh́n". Đôi với Chúa Giêsu
biết có nghĩa là yêu thương, cải hóa
một con người, nếu người đó để
cho ḿnh được cải hoá.
Chúa Giêsu đưa mắt chăm chú nh́n lên
ông và nói: Anh la Kê-Pha.
Việc thay đổi danh xưng đối với
một con người là thay đổi, cải hóa chính
người đó. Trong trường hợp nầy
"Kê-Pha hay Cefa "có nghĩa là "tảng
đá" cũng nói lên một ư nghĩa về
Giáo Hội, mà Phúc Âm thánh Gioan dành cho một phận
vụ quan trọng đối với Phêrô, được
kêu gọi chăn dắt đoàn chiên của Chúa Giêsu.
Nhưng Phêrô không thể quên ḿnh là người môn
đệ, sống nhờ vào ân sủng được
kêu gọi. Những ǵ chúng ta suy niệm đến
đây là chân dung người môn đệ Chúa Giêsu
và là cuộc hành tŕnh đức tin mà thánh Gio-an tác
giả Phúc Âm phát hoạ và đề nghị: người
môn đệ là người có tâm hồn rộng
mở để t́m kiếm; biết lắng
nghe lời Chúa, đó là điều Chúa làm cho ḿnh
dần dần khám phá ra "Chiên Thiên Chúa",
"Thầy", "Đấng Cứu Th "
để quyết định "ở lại
với Người". Và từ kinh nghiệm đầy
khích lệ hân hoan nầy, người môn đệ
Chúa Ki-tô biết noi gương ông An-rê ao ước
hướng dẫn những người khác nữa
đến để gặp Người: "Chúng tôi
đă gặp được Đấng Cứu
Thế" (Ga 1 41).
Nguyễn
Học Tập
|
|
HÀNH
TR̀NH ƠN GỌI
Các bài sách thánh
hôm nay đều nói về ơn gọi. Ơn gọi
của Samuel thật lạ lùng. C̣n ơn gọi
của Andrê và Gioan diễn ra nhẹ nhàng hơn. Tuy
nhiên, dù mạnh mẽ lạ lùng hay nhẹ nhàng b́nh
thường, hành tŕnh ơn gọi nào cũng
trải qua bốn giai đoạn.
1- Giai đoạn
thứ nhất: Chúa kêu gọi
Việc Thiên Chúa
kêu gọi không xảy ra tức khắc trong một
lần, nhưng diễn tiến tuần tự,
chậm răi với mức độ tăng dần,
tuỳ sự đón nhận của người nghe.
Thoạt tiên là một lời kêu gọi nhẹ nhàng
qua một thiên hướng, một ước
nguyện của người thân, một gương
mẫu, một thần tượng. Ở Samuel, đó
là ước nguyện của bà mẹ muốn tạ
ơn Thiên Chúa. Ở Andrê và Gioan, đó là thiên hướng
đi t́m lư tưởng. Sau đó, Thiên Chúa có
thể dùng các trung gian dẫn ta đến với Chúa.
Trong trường hợp Samuel, người trung gian là
thày cả Hêli. C̣n trong trường hợp Andrê và
Gioan, thánh Gioan Baotixita đă làm trung gian đưa hai môn
đệ đến với Đức Giêsu.
2- Giai đoạn hai:
Ta đáp trả
Nếu ta trung thành
đáp trả mỗi khi nghe tiếng Thiên Chúa kêu
gọi, Chúa sẽ tiếp tục gọi ta đi vào
những đoạn đường mới, mỗi lúc
một khó khăn hơn. Tiếng Thiên Chúa mời
gọi mỗi lúc một mănh liệt hơn, đ̣i
hỏi ta phải trả lời mỗi lúc một
dứt khoát hơn. Cho đến một thời điểm
quyết định, Thiên Chúa sẽ đưa ra
lời mời gọi cuối cùng đ̣i ta trọn
vẹn dấn thân lên đường theo Chúa. Với
Samuel, việc Thiên Chúa ba lần cất tiếng
gọi chứng tỏ Chúa tha thiết muốn
tuyển chọn ông. Với Andrê và Gioan, việc Đức
Giêsu mời hai ông đến chỗ Ngài ở đă
khiến hai ông phải dứt khoát với quá khứ
để bắt đầu một giai đoạn
mới.
3- Giai đoạn ba:
Sống thân mật với Chúa
Tuyệt đỉnh
của ơn gọi không phải là làm việc cho Thiên
Chúa, nhưng là sống thân mật với Chúa. Thiên
Chúa không kêu gọi ta theo một chủ thuyết nhưng
kêu gọi ta theo Chúa. Ta đến với Thiên Chúa không
phải để học những bài học lư
thuyết nhưng để tham dự vào sự
sống của Chúa. Sự sống của Thiên Chúa là
sự sống thần linh nâng ta lên hưởng
nếm sự ngọt ngào của t́nh Cha - Con thắm
thiết. Sự sống của Thiên Chúa là t́nh yêu
đưa ta vào hạnh phúc của người
biết ḿnh được yêu thương.
Trong t́nh yêu Thiên Chúa, tâm hồn ta được
gột rửa sạch mọi tội lỗi.
Trong t́nh yêu Thiên Chúa, trái tim ta trở nên
dịu dàng, hiền hoà rộng mở để tha
thứ và đón nhận mọi người.
Hạnh phúc sống trong t́nh yêu Thiên Chúa
lớn lao đến độ biến đổi toàn
bộ cuộc đời ta. Ai đă một lần
nếm cảm sẽ không c̣n mơ ước điều
ǵ khác nữa.
Sau khi được tiếp xúc thân mật
với Thiên Chúa, trọn cuộc đời Samuel hoàn
toàn dâng hiến cho Thiên Chúa. Sau một buổi
chiều thân mật sống với Đức Giêsu,
hai tông đồ Andrê và Gioan gắn bó với Đức
Giêsu, cho đến chết v́ Ngài.
4- Giai đoạn
bốn: Làm chứng cho t́nh yêu Thiên Chúa
Cảm nhận
được t́nh yêu Thiên Chúa rồi, ta sẽ không
thể làm điều ǵ khác hơn là ra đi làm
chứng về t́nh yêu đó. Giống như ḍng
suối sung măn tràn xuống thành thác, tâm hồn tràn
đầy t́nh yêu sẽ cất lên thành lời ca
tụng, giới thiệu t́nh yêu Thiên Chúa cho mọi
người. Sau khi gặp Đức Giêsu, Andrê
vội vă đi t́m em là Phêrô để dẫn đến
giới thiệu với Ngài. Từ đó, Andrê theo
Đức Giêsu cho đến cuối đời. Ông
đă đem chính mạng sống làm chứng cho t́nh
yêu của Thiên Chúa. Ông đă đổ máu ra để
chứng thực t́nh yêu ấy. Ông dám khước
từ cuộc sống trần gian v́ ông đă
biết đến hạnh phúc đích thực trong t́nh
yêu Thiên Chúa. Tất cả chúng ta đều
được Thiên Chúa mời gọi đến
sống thân mật với Ngai trong t́nh Cha-Con thắm
thiết.
- Lời Thiên Chúa vang lên khi ta chịu phép
Rửa tội.
- Lời Thiên Chúa
tiếp tục mời gọi ta khi ta lănh nhận các bí
tích, khi ta nghe sách thánh, khi ta học giáo lư, khi ta tĩnh
tâm, nghe giảng.
- Lời Thiên Chúa
lúc th́ nhẹ nhàng thoang thoảng, khi th́ mănh liệt
thiết tha. Nhiều lúc ta tưởng đến nhà
thờ vào ngày Chủ Nhật là đă đáp lại
tiếng Thiên Chúa mời gọi, nhưng không phải.
Thiên Chúa không mời gọi ta chỉ đi lễ như
trả nợ. Thiên Chúa muốn ta thực sự
gặp gỡ Ngài, tiếp xúc thân mật với Ngài,
sống thân thiết với Ngài trong t́nh con thảo.
Hành tŕnh đức
tin của người Kitô hữu là một hành tŕnh
đi về với Thiên Chúa. Sau bao nhiêu năm giữ
đạo, tôi đă đi đến đâu? Tôi
đă thực sự gặp được Thiên Chúa
chưa? Tôi đă tiến đến gần Thiên Chúa
chưa? Hay là tôi mới ở khởi điểm? Hăy
đến, Chúa đang mời gọi ta. Chúa đang
chờ đợi ta. Thiên Chúa đang mở rộng ṿng
tay, mở rộng trái tim để đón ta đến
sống trong t́nh yêu của Ngài. T́nh yêu ấy là
hạnh phúc muôn đời của ta.
GỢI Ư CHIA
SẺ
1. Có khi nào bạn nghe thấy tiếng Thiên Chúa
mời gọi không?
2. Bạn đă quảng đại đáp lại
tiếng Thiên Chúa mời gọi chưa?
3. Có bao giờ bạn cảm nghiệm được
t́nh yêu của Thiên Chúa chưa?
TGM Ngô
Quang Kiệt
|