Hạnh Ngộ Mùa Chay, với Chúa và với nhau

   Chúng tôi vừa ra đến Hà Nội để chuẩn bị đi giúp Tuần Đại Phúc tại Giáo Phận Bắc Ninh, một cha trong cộng đoàn nhờ chia sẻ với anh chị em Giáo Dân Thái Hà về đề tài Gia Đình. Chả là vì trong Năm Thánh của DCCT Thái Hà, cứ đến thứ sáu trước Thánh Lễ tối, lại có một đề tài học hỏi cho Năm Giáo Dục Gia Đình Kitô giáo được rút ra trong Thư Mục Vụ của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam. Lần này chúng tôi được giao đề tài: “Gia đình là môi trường giáo dục sự Hiệp Nhất”.

   Trong bầu khí khởi động vào Mùa Chay, nhập đề buổi nói chuyện tại Nhà Thờ Thái Hà tối thứ sáu 27.2.2009, chúng tôi đã kể cho mọi người nghe một chuyện mới xảy ra hôm trước ở buổi Tĩnh Tâm kết thúc khoá học Bảo Vệ Sự Sống tại Sài - gòn, có một anh đã quỳ xuống chân thành thú nhận trước mặt Chúa và anh chị em cùng khoá một sự thật đau lòng đẫm nước mắt sám hối.

   Nhiều năm trước, khi anh còn là sinh viên, anh đã trót đưa người bạn gái đi phá thai. Anh cứ ngỡ bào thai mới 3, 4 tuần tuổi chỉ là một giọt máu tý tẹo, chưa ra hình dáng con người thì chưa phải là con của mình. Anh lại còn hăng say nhiệt tình tham gia các chiến dịch Mùa Hè Xanh của sinh viên, đi các vùng quê xa và sâu, tuyên truyền vận động người ta triệt sản, uống thuốc ngừa thai, đặt vòng tránh thai. Bao nhiêu thành tích lẫy lùng, bao nhiêu danh hiệu tuyên dương thì bây giờ là bấy nhiêu ân hận xót xa.

   Cùng với nhiều bạn học viên khoá Bảo Vệ Sự Sống khác, anh đã quỳ gối cúi đầu xin chúng tôi trao ban Bí Tích Hoà Giải. Chúng tôi còn dặn rằng, sau khi xin lỗi Chúa, còn cần phải giao hoà, phải xin lỗi chính đứa con mình đã từ chối không để cho bé có cơ hội được chào đời.

   Tan cuộc, đến khuya chúng tôi nhận được e-mail “nóng hổi” của anh bạn trẻ ấy. Anh tâm sự rằng về nhà, anh đã ngồi một mình thầm thĩ cầu nguyện, anh tin anh đã được Chúa soi sáng cho cảm nhận được đứa con bé bỏng từ mười năm trước ấy là một bé trai nên anh đặt tên con là An Phong Uy Nguyên.

   Rồi anh đã nhỏ nhẹ nói chuyện với chính đứa con của mình. Anh bảo anh đã khóc mà xin lỗi bé. Đọc e-mail thật dài của anh, chúng tôi hình dung cảnh một người cha cao lớn tiến tới, khom mình xuống, ôm chầm lấy con của mình, không phải như người cha tha thứ cho đứa con hoang đàng trở về trong Tin Mừng Luca chương 15, nhưng phải đảo ngược lại, như người cha tội lỗi đến nài xin đứa con bé bỏng tha thứ cho mình, hãy chấp nhận mình là cha của nó, hãy bập bẹ kêu lên với mình một tiếng: Ba !

   Ngay lúc đó, bản thân chúng tôi thật sự đã xúc động đến ứa nước mắt mà ngộ được rằng: cái ôm chầm ấy, lời xin lỗi ấy, sự giải hoà thân thương ấy chính là hình ảnh biểu trưng cho sự Hiệp Nhất trong gia đình: cha mẹ và con cái với nhau, vợ chồng với nhau, anh chị em ruột thịt với nhau. Hiệp Nhất là thuộc tính của Gia Đình Thiên Chúa, nhưng Ngài lại muốn san sẻ với con người. Ngài trao sự Hiệp Nhất như của hồi môn cho con cái đi lấy chồng lấy vợ, như gia bảo kế thừa cho Gia Đình Nhân Loại. Tiếc là con người cứ đánh rơi, đánh mất dần những “nén vàng” vốn liếng quý giá ấy giữa chợ đời cay nghiệt này.

   May mà Giáo Hội còn “nghĩ” ra, còn “sáng tạo”, còn mở được một sinh lộ, một con đường giải thoát cho mọi người, đó là Mùa Chay hằng năm ! Nhờ vậy, sau khi sự Hiệp Nhất bị xảy đàn tan nghé, tung toé tang thương bởi những bạo hành, bạo lực, ngoại tình, ly thân, ly dị, ngừa thai, phá thai, bất hiếu, bất nghĩa, tranh đoạt gia tài, kiện cáo, vu khống, phản bội..., thì con người vẫn còn cơ may tìm lại được sự Hiệp Nhất khi “metanoia”, sám hối và hoán cải, hồi đầu, quy hướng về phía Thiên Chúa, xin Ngài thứ tha, lại cũng nhìn vào mắt nhau mà xin tha thứ cho nhau.

   Đã có một Tin Mừng Luca chương 15 ngày xưa về “Người con Hoang Đàng”, cũng lại có biết bao nhiêu những bản Tin Mừng hao hao như thế cho mọi thời, cho ngày nay của chúng ta, về “Người cha tội lỗi”, về “Người mẹ lỡ lầm”, về những “Người con bị từ khước”, hết sức sống động và cụ thể, bằng xương bằng thịt, có cả máu và nước mắt.

   Trở lại buổi trò chuyện với anh chị em tại Thái Hà, kết thúc, chúng tôi có đề nghị một việc thực hành cụ thể trong Mùa Chay này, có thể làm ngay, mà thật sự, nên làm ngay đi, đừng chần chừ, đừng khất lần khất lữa: tối nay, sau khi từ Nhà Thờ về nhà, cha mẹ vợ chồng con cái làm ngay một việc, đó là cùng thoả thuận, cùng quyết định, đến đúng 21g chẳng hạn, tắt phụt luôn cái Tivi đi, cho dẫu đang là giờ vàng, cho dẫu VTV3 bắt đầu phim “Những người độc thân vui vẻ” hấp dẫn đến đâu đi nữa.

   Thế là thôi không dán mắt vào màn ảnh truyền hình, thôi không để cho thế gian nó tuyên truyền, nó tiêm nhiễm vào đầu óc cả gia đình, nhất là những đứa trẻ con của chúng ta những kiểu cách suy nghĩ và sống vô đạo vô thần, mà thay vào đó, cùng nhau hướng mắt nhìn lên bàn thờ, cùng Mẹ Maria dâng lên Thiên Chúa một Kinh Lạy Cha, 10 Kinh Kính Mừng và 1 Kinh Sáng Danh. Đọc ít thế thôi, đọc nhiều thêm nữa là bọn trẻ trong nhà nó khiếp, nó ngán. Phần này hết khoảng 5 phút.

   Kinh hạt xong, một người trong nhà đại diện đứng lên đọc một đoạn Lời Chúa, hoặc chỉ cần 1, 2 câu Tin Mừng thôi cũng được, ví dụ: “Hỡi những ai vất vả mang gánh nặng nề, hãy đến cùng Thầy, Thầy sẽ cho nghỉ ngơi bồi dưỡng...” ( Mt 11, 28 ), hay “Người khoẻ mạnh không cần thầy thuốc, người đau ốm mới cần. Thầy không đến để kêu gọi người công chính, mà để kêu gọi người tội lỗi sám hối ăn năn” ( Mt 9, 12 – 13 ). Phần này chỉ hết khoảng 2 đến 3 phút.

   Nghe Lời Chúa xong, thinh lặng một chút, rồi người chủ gia đình – nhiều phần là ông bố – có thể diễn giải đôi câu cho vợ con hiểu thêm Ý Chúa, lại mời gọi từng người trong nhà dâng lên Chúa một lời cầu nguyện thật đơn sơ chân thành, gói ghém mọi nỗi vui buồn sướng khổ trong cuộc sống, thành công và thất bại, nụ cười và nước mắt. Ví dụ: “Chúa ơi, hôm nay gia đình con vui quá, chồng con vừa tìm được việc làm sau mấy tháng bị thất nghiệp. Chúng con cám ơn Chúa !” – “Lạy Chúa, xin cứu chữa cho cậu em vợ nhà con vừa bị tai nạn xe đang nằm cấp cứu ở bệnh viện” – “Kính thưa Chúa, xin tạ ơn Chúa hôm nay bác sĩ vừa báo cho nhà con biết bào thai trong bụng được 5 tháng là một bé gái” – “Chúa ơi, con là út trong nhà, con biết con hư lắm, con xin lỗi Chúa, xin Chúa tha thứ con”... Phần này có thể mất thêm 7 phút.

   Gặp gỡ Thiên Chúa rồi, lời giảng dạy của Ngài đẩy ta đến phần gặp gỡ nhau. Có Chúa chứng giám, chồng xin lỗi vợ, vợ cám ơn chồng, bố mẹ nhắn nhủ con, con thật thà hứa với bố mẹ một điều tốt đẹp tử tế. Người Việt chúng ta, nhiều khi những lúc êm ấm hạnh phúc lại cứ e ngại, xấu hổ, ít dám bộc bạch tâm tình bên trong, đâm ra bỏ lỡ những cơ hội giải hoà, những dịp để tỏ lộ trìu mến yêu dấu lẫn nhau. Thế mà khi nóng giận lại mắng chửi nhau, cãi nhau chẳng nể nang kiêng cữ gì mới lạ ! Vậy thì chúng tôi xin mọi người hãy thử một lần nhìn nhau mỉm cười, xiết tay nhau, xoa đầu, nói một lời ân cần âu yếm, bất ngờ chồng ôm lấy vợ, vợ ôm lấy chồng, con cái ôm chầm lấy bố mẹ mình, nước mắt tràn ra, tha thứ hết, quên hết mọi lỗi lầm, chẳng cần nói gì thêm cũng hiểu từ nay tương quan trong gia đình sẽ khác đi, đổi mới và hạnh phúc bình an...

   Đấy mới chính là phần đỉnh cao của kinh nguyện buổi tối một gia đình. Trước là lắng nghe Chúa nói, sau là đáp lại với Ngài, đôi bên tìm nhau, đối diện nhau, trò chuyện thân tình mộc mạc. Tiếp theo là với ơn Chúa tác động thúc bách, con người gặp gỡ nhau, giao hoà trọn vẹn. Chúng tôi xin mượn một cách nói của Nhà Phật, đó là “Hạnh Ngộ”, nghĩa là một cuộc gặp gỡ trong hạnh phúc sâu xa giữa đôi bên, Thiên Chúa với con người, con người với con người. Đâu có khó khăn gì, đâu có mất thì giờ chi đâu, phần này cao lắm chỉ hết thêm 5 phút nữa.

   Kết thúc, người chủ sự dùng công thức của Hội Thánh – lâu nay cứ nghĩ chỉ có các cha mới được phép cử hành – chúc lành cho cả nhà: “Xin Thiên Chúa toàn năng, là Chúa Cha, và Chúa Con, và Chúa Thánh Thần, ban phúc lành cho gia đình chúng ta – Amen”. Chưa đầy 1 phút mà hiệu quả ơn Thiên Chúa đổ xuống cho gia đình là vô hạn, vô cùng !

   Như vậy, tổng cộng một buổi kinh nguyện gia đình như chúng tôi đề nghị chỉ mất tròm trèm 15 phút, có chậm một chút cũng chỉ hết 20 phút. Thế mà chúng ta cứ nghiệm mà xem, cứ thử làm mà xem, áp dụng ngay trong gia đình mình thì sẽ thấy mình lần hồi giải quyết được bao nhiêu là vấn nạn, hàn gắn được những điều tưởng như đã đổ vỡ tuyệt vọng, và sau đó chắc chắn là mở ra cả một bầu khí mới, một nếp sống mới cho mọi người. Mà nếu như lại xuất hiện những nghịch cảnh éo le, những tai biến nguy khốn, những bất hoà xung đột, cả nhà như thể đã được tiêm chủng một liều vaccin ân sủng của Chúa để vượt qua thử thách, để lại càng xác tín vào Chúa, để lại càng yêu thương gắn bó, hiệp nhất với nhau hơn...

   Chiều nay, khi chuẩn bị rời Hà Nội đi Bắc Ninh, đứng đợi xe trong sân Giáo Xứ Thái Hà, một chị trung niên nhìn thấy chúng tôi, chạy đến nắm tay chúng tôi cám ơn rối rít. Chị bảo: “Cha ơi, hôm qua nghe cha giảng xong, về nhà, không ngờ ông xã con lại là người mở lời trước hết, đề nghị mấy mẹ con chúng con từ nay mỗi tối cả nhà sẽ cùng cầu nguyện như cha hướng dẫn. Thưa cha, tuyệt vời quá, vì đối với gia đình con, thế đã là một phép lạ rồi đấy ạ !”

Lm. LÊ QUANG UY, DCCT, Bắc Ninh tối thứ bảy 28.2.2009